Mostrar el registro sencillo del ítem

dc.contributor.advisorAmable Pinares, Clotilde Natividad
dc.contributor.authorBravo Carrasco, Marielaes_PE
dc.contributor.authorHuaman Peña, María del Carmenes_PE
dc.contributor.authorQuispe Champi, Mary Isabeles_PE
dc.contributor.editorAsociación, Pukllasunchis
dc.date.accessioned2026-07-27T23:54:30Z
dc.date.available2026-07-27T23:54:30Z
dc.date.issued2026-07-27
dc.identifier.urihttp://repositorio.pukllasunchis.org/xmlui/handle/PUK/270
dc.description.abstractSe recomienda tomar como referencia las cartillas producidas para elaborar materiales educativos que rescaten la sabiduría ancestral ,El presente trabajo titulado “La ortiga: planta medicinal para visibilizar los saberes ancestrales en el proceso de aprendizaje de niños y niñas de primaria” constituye una contribución a la Educación Intercultural Bilingüe (EIB), enfocada en la visibilización de los saberes ancestrales en el proceso educativo, especialmente aquellos relacionados con las plantas medicinales como la ortiga. A través de una propuesta de material educativo —las cartillas educativas— se busca promover una enseñanza y un aprendizaje más reflexivos, dinámicos y significativos. El proceso metodológico utilizado fue el diseño sustantivo aplicativo, ya que se realizó una investigación previa sobre la sabiduría ancestral vinculada a las plantas medicinales (ortiga), mediante instrumentos como entrevistas estructuradas y observación a los yachaq (sabios que poseen conocimientos ancestrales). Posteriormente, se diseñaron las cartillas y se aplicaron con estudiantes en las áreas de Personal Social y Comunicación. Como resultado, se obtuvo un valioso paquete de cartillas bilingües en quechua y castellano, que recoge la sabiduría ancestral sobre la ortiga desde la voz de los yachaq. Estas cartillas fueron diseñadas de manera didáctica para estudiantes de sexto grado de primaria, abordando las variedades de ortiga y sus distintas funciones curativas. Tras su aplicación en la I.E. de Conchacalla, se evidenció en los estudiantes una mayor motivación e interés por aprender e investigar sobre los saberes ancestrales, al estar en contacto con ellos tanto en su entorno familiar como comunitario. De esta manera, se ha tejido una posibilidad esperanzadora de fortalecer la identidad cultural de los niños.es_PE
dc.description.abstractAbstract This work, entitled "Nettle: A Medicinal Plant to Make Ancestral Knowledge Visible in the Learning Process of Elementary School Children," is a contribution to Intercultural Bilingual Education (EIB), focused on making ancestral knowledge visible in the educational process, especially that related to medicinal plants like the nettle. Through a proposal for educational materials—educational booklets—the aim is to promote more reflective, dynamic, and meaningful teaching and learning. The methodological process used was an applicative substantive design, since prior research was conducted on ancestral wisdom linked to medicinal plants (nettle), using instruments such as structured interviews and observation of yachaq (wise men who possess ancestral knowledge). Subsequently, booklets were designed and applied to students in the areas of Personal Social Studies and Communication. The result was a valuable package of bilingual booklets in Quechua and Spanish, which capture ancestral wisdom about the nettle from the voice of the Yachaq. These booklets were designed to be educational for sixth-grade elementary school students, covering the varieties of nettle and their various healing functions. After their implementation at the Conchacalla Elementary School, students demonstrated greater motivation and interest in learning and researching ancestral knowledge, as they were exposed to it both in their families and communities. In this way, a hopeful opportunity has been created to strengthen the children's cultural identity. Keywords: ancestral knowledge, nettle, yachaq, educational booklet, teaching and learning processes_PE
dc.description.abstractPisiy Rimayllapi Willasayki Kay ñawapa chaymanta taqmirisqata, ñawpaqmantaraq yachay ruwaypi ñawpa ayllukunata ruwayta munan, aswantaqa hampi yurakunapi, chaymi kutichin ñawpaq yachaypa suyakuyninkunata, chaymi yanapakun identidadninkuta kallpachanankupaq. Kay tarisqa yachaywanmi, paqarichiyku cartilla educativa ñisqata, warmakuna aswanta yacharinankupaq, hinallataq chay yachay aswanpis kawsarinanpaq.Kay investigacionpi proceso metodológico nisqa ruwayqa karqan chay diseño cualitativo nisqa, ñawpaq investigacion ruwasqa kasqanrayku, chay yachay ancestral nisqa hampi yurakunaq (kisa) ruwasqanwan, chaypaqmi ruwakurqan instrumentokunata: tapuykuna chaymanta, qawarispa yachaykuna.Kisamanta yachayninchiswan, cartilla ñisqata paqarichiyki rusamipi castellano simipiwan. Kaywanmin, suqta gradupi wawakuna astawan yachayninkunata matipayaranku. Chaywanmi warmakuna kusisqa kanku, hinapas aswan allinta yachariyta munanku, chaymi paykuna awluchankuta tapurimunku imakunapaqmi chay kura kisa allin kanman, ima unquykunata hampinman. Aknata yachaywasipi llank’arispaqa, allintan irqikuna ñawpa yachayninchista munukunqaku, mana pinqakuspa hampikunkaku, yachaynintapas uqkunaman willarinqa. Chanin rimaykuna: ñawpa yachaykuna, kisa, yachaq, cartillañisqa, yachaywasipi yachaykuna.es_PE
dc.formatapplication/pdfes_PE
dc.language.isospaes_PE
dc.publisherAsociación Pukllasunchises_PE
dc.rightshttp://purl.org/coar/access_right/c_abf2es_PE
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/es_PE
dc.subjectSaberes Ancestraleses_PE
dc.subjectcartilla educativaes_PE
dc.subjectproceso de enseñanza y aprendizajees_PE
dc.titleLa Ortiga: Planta Medicinal para Visibilizar Los Saberes Ancestrales en El Proceso de Aprendizaje de Niños y Niñas de la I.E Juan Velasco Alvarado N 50102 de Conchacalla Nivel Primariaes_PE
dc.typehttp://purl.org/coar/resource_type/c_7a1fes_PE
dc.type.versioninfo:eu-repo/semantics/publishedVersiones_PE
dc.publisher.countryPEes_PE
dc.subject.ocdehttps://purl.org/pe-repo/ocde/ford#5.03.01es_PE
renati.advisor.orcidhttps://orcid.org/0000-0002-7837-0445es_PE
renati.typehttps://purl.org/pe-repo/renati/type#tesises_PE
renati.levelhttps://purl.org/pe-repo/renati/level#tituloProfesionales_PE
renati.discipline11200002es_PE
renati.jurorEguiluz Duffy, Cecilia Maríaes_PE
renati.jurorGuevara Zambrano, Carlos Andréses_PE
renati.jurorZea Sanchéz, Bacilioes_PE
thesis.degree.nameLicenciado en Educación Primaria Intercultural Bilingüees_PE
thesis.degree.disciplineEducación Primaria Intercultural Bilingüees_PE
thesis.degree.grantorEscuela de Educación Superior Pedagógica Privada Pukllasunchises_PE
renati.author.dni48391582
renati.author.dni63370035
renati.author.dni73756987
renati.advisor.dni23846273


Ficheros en el ítem

Thumbnail

Este ítem aparece en la(s) siguiente(s) colección(ones)

Mostrar el registro sencillo del ítem

http://purl.org/coar/access_right/c_abf2
Excepto si se señala otra cosa, la licencia del ítem se describe como http://purl.org/coar/access_right/c_abf2