Kusikusunchis como Estrategia de Revitalización Oral del Idioma Quechua en Estudiantes de Primaria
Fecha
2026-04-30Autor
Salas Gonzales, Marizela
Nivel de Acceso
Acceso AbiertoMetadatos
Mostrar el registro completo del ítemResumen
La presente investigación titulada ““Kusikusunchis” como estrategia de revitalización oral del idioma quechua en estudiantes de 7 a 11 años” surgió con el interés de reflexionar sobre cómo crear un vínculo positivo con el idioma originaria quechua en las niñas y los niños, en un contexto donde el quechua tiene una débil transmisión intergeneracional. En esta investigación se desarrolla el marco teórico de la estrategia Kusikusunchis, mediante la descripción de la historia de la lengua originaria quechua, del quechua en la realidad peruana, del concepto de la Educación Intercultural Bilingüe. Asimismo, se presenta la pedagogía Waldorf como concepto pedagógico para la enseñanza de idiomas. Para poder sistematizar la estrategia que vengo implementando se describe el método de la sistematización de experiencias. Considero que este trabajo puede contribuir a que otros docentes accedan a información relevante sobre la Educación Intercultural Bilingüe del Perú, la revitalización oral del idioma quechua, la pedagogía Waldorf en la enseñanza de lenguas, así como la sistematización de experiencias educativas. Abstract
This research, entitled “Kusikusunchis” as a strategy for the oral revitalization of the Quechua language among students aged 7 to 11, arose from an interest in reflecting on how to create a positive connection with the native Quechua language among children. This research develops the theoretical framework of the Kusikusunchis strategy by describing the history of the native Quechua language, Quechua in Peruvian reality, and the concept of Intercultural Bilingual Education. It also presents Waldorf pedagogy as a pedagogical concept for language teaching. In order to systematize the strategy I have been implementing, the method of systematizing experiences is described. I believe that this work can help other teachers access relevant information on Intercultural Bilingual Education in Peru, the oral revitalization of the Quechua language, Waldorf pedagogy in language teaching, and the systematization of educational experiences.
Keywords: linguistic revitalization, Quechua, Waldorf pedagogy, Intercultural Bilingual Education, systematization of experiences. Pisiyrimayllapi Willasayki
Kay qillqa ñawpaqman churasqa "“Kusikusunchis” ñanwan, yachaq 7 a 11 watayuq warmakunapa Qhichwa simita rimaywan kawsarichinapaq llamk'aynin" sutiyuqmi. Kay llamk'ayqa warmakunawan mama llaqtapa Qhichwa siminwan sumaq tupuq sunquta sapa kuti ruwanapaq yuyaywanmi paqarimurqa. Kay llamk'aypiqa, Kusikusunchis ruranapaq ñanpa qatiq yuyayninkunatam allinta t'ikrachisqa, ahinataq: Qhichwa simi paqarisqanmanta willaspa, Piruw suyupi Qhichwa simipa imayna kawsasqanmanta willaspa, Iskay Simipi Yachachiy imas kasqanmanta willaspa ima. Chaymantaqa, simikunata yachachinapaq Waldorf Yachay Ñanta ima churasqa. Kay llamk'ay ruwasqayta allinta t'aqwinapaq ruraymanta allin yachaykunata tarinapaq, experienciakunata t'aqwinapaq ñan imayna kasqanmantam willakun. Kay llamk'ayqa, wakin yachachiqkunapaq Piruwpi Iskay Simipi Yachachiymanta, Qhichwa simita rimaywan kawsarichinapaq kaqmanta, Waldorf Yachay Ñan simikuna yachachiypi kaqmanta, hinallataq yachay experienciakunata t'aqwiymanta allin willaykunata chaskinanpaq yanapayta atinman, nispaymi yuyaychani.
Chanin rimaykuna: kawsarichiy, Qhichwa, Iskay Simipi Yachachiy, Waldorf Yachay Ñan, experienciakunata t'aqwiy.







